- Notariusz jest niezbędny głównie przy najmie okazjonalnym i instytucjonalnym, poświadczając oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji.
- Maksymalna taksa notarialna za to oświadczenie jest limitowana ustawowo do 1/10 minimalnego wynagrodzenia.
- Całkowity koszt notarialny w praktyce rynkowej mieści się zazwyczaj w przedziale 300-500 zł.
- Do taksy należy doliczyć 23% VAT oraz opłaty za wypisy aktu notarialnego.
- Wynajmujący najczęściej pokrywa koszty notarialne, choć strony mogą się umówić inaczej.
- Ten wydatek to inwestycja w bezpieczeństwo prawne wynajmującego, zapewniająca spokój.
Kiedy wizyta u notariusza przy wynajmie jest nieunikniona?
W przypadku standardowej umowy najmu mieszkania wizyta u notariusza nie jest wymagana. Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy mówimy o najmie okazjonalnym lub instytucjonalnym. W tych konkretnych formach umowy udział notariusza jest obligatoryjny, a jego rola sprowadza się do poświadczenia kluczowego załącznika oświadczenia najemcy o dobrowolnym poddaniu się egzekucji. To właśnie ten dokument stanowi fundament bezpieczeństwa dla wynajmującego.
Najem okazjonalny i instytucjonalny: gwarancja bezpieczeństwa, która wymaga wizyty w kancelarii
Z mojego doświadczenia wynika, że najem okazjonalny i instytucjonalny to formy najmu, które dają wynajmującym znacznie większe poczucie bezpieczeństwa niż tradycyjna umowa. Dlaczego? Kluczem jest wspomniane oświadczenie o poddaniu się egzekucji, sporządzane w formie aktu notarialnego na podstawie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego. Dokument ten znacząco ułatwia i przyspiesza proces opróżnienia lokalu w sytuacji, gdy najemca nie wywiązuje się z warunków umowy lub po prostu nie chce się wyprowadzić. Bez tego aktu notarialnego, wynajmujący musiałby przechodzić przez długotrwałą i kosztowną procedurę sądową, co w praktyce często okazuje się bardzo problematyczne.
Ile kosztuje notariusz? Rozbijamy rachunek na czynniki pierwsze
Kiedy już wiemy, w jakich sytuacjach notariusz jest niezbędny, naturalnie pojawia się pytanie o koszty. Wiem, że dla wielu osób to właśnie aspekt finansowy jest kluczowy. Dlatego w tej sekcji szczegółowo omówię każdy składnik opłat, abyś dokładnie wiedział, na co idą Twoje pieniądze.
Główny wydatek: taksa notarialna za oświadczenie o poddaniu się egzekucji (art. 777 KPC)
Podstawowym i zarazem największym kosztem, jaki poniesiesz w kancelarii notarialnej przy umowie najmu okazjonalnego, jest taksa notarialna za sporządzenie aktu notarialnego. Akt ten zawiera oświadczenie najemcy o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w zakresie opróżnienia i wydania lokalu. To właśnie ten dokument jest sercem całego zabezpieczenia dla wynajmującego i to za jego przygotowanie notariusz pobiera opłatę.
Co mówi prawo? Ustawowy limit ceny, czyli nie więcej niż 1/10 płacy minimalnej
Warto wiedzieć, że wynagrodzenie notariusza za czynność poświadczenia oświadczenia o poddaniu się egzekucji nie jest dowolne. Ustawa o ochronie praw lokatorów jasno określa maksymalny limit. Zgodnie z jej przepisami, maksymalna taksa notarialna za tę konkretną czynność nie może przekroczyć 1/10 minimalnego wynagrodzenia za pracę. Na przykład, przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 4242 zł brutto (od stycznia 2024 r.), maksymalna taksa notarialna netto wyniesie 424,20 zł.
„Maksymalna wysokość opłaty u notariusza za sporządzenie aktu notarialnego, w którym najemca poddaje się egzekucji, nie może być wyższa niż 1/10 minimalnego wynagrodzenia za pracę.”
Realne ceny na rynku: ile zapłacisz w praktyce od 300 do 500 zł
Choć istnieje ustawowy limit, w praktyce rynkowej całkowity koszt usługi notarialnej przy najmie okazjonalnym zazwyczaj mieści się w przedziale od 300 do 500 zł. W niektórych kancelariach, zwłaszcza w większych miastach, cena może sięgać nawet 550 zł. Pamiętaj, że na ostateczną kwotę wpływają również dodatkowe opłaty, o których opowiem poniżej.
Ukryte koszty, o których musisz pamiętać: VAT i opłaty za wypisy aktu
- 23% podatku VAT: Do taksy notarialnej, o której mówiłam wcześniej, zawsze należy doliczyć 23% podatku VAT. Jest to standardowa opłata, która zwiększa ostateczną kwotę.
- Opłaty za wypisy aktu notarialnego: Po sporządzeniu aktu notarialnego otrzymasz jego wypisy. Każdy wypis jest dodatkowo płatny zazwyczaj jest to 6 zł + VAT za każdą stronę. Liczba wypisów zależy od liczby stron umowy i potrzeb stron (np. dla wynajmującego, najemcy, urzędu skarbowego).
Kto płaci za notariusza? Zwyczaj rynkowy a ustalenia stron
Kwestia podziału kosztów notarialnych często budzi pytania. W końcu to dodatkowy wydatek, a każda ze stron chciałaby wiedzieć, kto powinien go ponieść. Przyjrzyjmy się, jak wygląda to w praktyce i co mówią przepisy.
Wynajmujący czy najemca? Jak wygląda praktyka na polskim rynku nieruchomości
Przepisy prawa nie regulują jednoznacznie, kto ponosi koszty notarialne związane z umową najmu okazjonalnego. Jednak w praktyce rynkowej, z mojego doświadczenia wynika, że to wynajmujący najczęściej pokrywa te koszty. Dlaczego? Ponieważ umowa najmu okazjonalnego zabezpiecza przede wszystkim jego interesy, dając mu większe bezpieczeństwo prawne i ułatwiając ewentualne odzyskanie lokalu. Jest to więc inwestycja w jego spokój.Czy można negocjować koszty notarialne? Sprawdzone sposoby na podział opłat
Absolutnie tak! Choć wynajmujący zazwyczaj ponosi koszty, strony umowy mają pełną swobodę w negocjowaniu podziału opłat notarialnych. Możliwe są różne scenariusze: możecie na przykład umówić się na podział kosztów po połowie, co jest sprawiedliwym rozwiązaniem, lub nawet całkowicie obciążyć nimi najemcę, jeśli wyrazi na to zgodę. Kluczem jest otwarta komunikacja i wzajemne porozumienie.
Jak zapisać ustalenia dotyczące kosztów w umowie, by uniknąć nieporozumień?
Niezależnie od tego, na jaki podział kosztów się zdecydujecie, koniecznie należy jasno określić to w umowie najmu. Precyzyjny zapis, kto i w jakiej części ponosi koszty notarialne (wraz z wyszczególnieniem, czy chodzi o taksę, VAT, czy wypisy), pozwoli uniknąć wszelkich nieporozumień i sporów w przyszłości. To prosta zasada, która oszczędza wiele nerwów.
Wizyta u notariusza krok po kroku
Wiele osób obawia się wizyty u notariusza, wyobrażając sobie skomplikowane formalności. Chcę Ci pokazać, że to nic strasznego. Ta sekcja wyjaśni, czego możesz spodziewać się w kancelarii notarialnej i jak się do niej przygotować, aby wszystko poszło sprawnie.
Jakie dokumenty musisz przygotować, by nie tracić czasu?
Aby wizyta w kancelarii notarialnej przebiegła szybko i efektywnie, warto przygotować następujące dokumenty i informacje:
- Projekt umowy najmu okazjonalnego: Notariusz będzie potrzebował wglądu w treść umowy.
- Dane osobowe najemcy i wynajmującego: Niezbędne będą dowody osobiste obu stron.
- Wskazanie przez najemcę innego lokalu: Najemca musi wskazać adres lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w razie egzekucji.
- Oświadczenie właściciela wskazanego lokalu: Właściciel wskazanego przez najemcę lokalu musi złożyć oświadczenie o zgodzie na przyjęcie najemcy pod swój dach w razie konieczności.
Pamiętaj, że obecność najemcy jest obowiązkowa, ponieważ to on składa oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Obecność wynajmującego nie jest prawnie wymagana, ale z mojego doświadczenia wiem, że jest zalecana, aby wszystkie formalności załatwić od ręki.
Rola notariusza w procesie: co dokładnie zostanie poświadczone?
Ważne jest, aby zrozumieć, że notariusz nie sporządza całej umowy najmu okazjonalnego. Jego rola polega na poświadczeniu oświadczenia najemcy o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w zakresie opróżnienia i wydania lokalu. To oświadczenie jest jednym z trzech obowiązkowych załączników do umowy najmu okazjonalnego, obok wskazania lokalu zastępczego i zgody właściciela tego lokalu. Notariusz dba o zgodność tego dokumentu z prawem i jego ważność.
Ile trwa cała procedura i kiedy otrzymasz gotowe dokumenty?
Zazwyczaj sama procedura w kancelarii notarialnej jest bardzo szybka. W zależności od stopnia skomplikowania i liczby pytań, trwa ona od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Po podpisaniu aktu notarialnego i uregulowaniu opłat, gotowe dokumenty czyli akt notarialny i jego wypisy są zazwyczaj wydawane od razu. Dzięki temu nie musisz czekać i od razu możesz dołączyć je do umowy najmu.
Czy wydatek na notariusza przy wynajmie się opłaca?
Pytanie o opłacalność kosztów notarialnych jest jak najbardziej zasadne. W końcu to dodatkowy wydatek, który trzeba ponieść na początku. Moim zdaniem, patrząc z perspektywy wynajmującego, odpowiedź jest jednoznaczna: tak, zdecydowanie się opłaca. Pozwól, że wyjaśnię dlaczego.
Bilans zysków i strat: koszt kilkuset złotych w zamian za spokój i bezpieczeństwo prawne
Wydatek rzędu kilkuset złotych na notariusza, choć na pierwszy rzut oka może wydawać się znaczący, jest w rzeczywistości inwestycją w Twoje bezpieczeństwo prawne i spokój ducha. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji, poświadczone notarialnie, znacznie upraszcza i przyspiesza proces odzyskania lokalu w przypadku, gdy najemca przestaje płacić czynsz lub nie chce opuścić nieruchomości po zakończeniu umowy. Dzięki temu dokumentowi nie musisz przechodzić przez długotrwałe i kosztowne postępowanie sądowe o eksmisję, co w praktyce może zaoszczędzić Ci tysiące złotych i wiele miesięcy stresu.
Przeczytaj również: Wynajem mieszkania w Chorwacji: Ceny, opłaty i jak nie przepłacać
Potencjalne pułapki "oszczędzania" na akcie notarialnym i dlaczego nie warto ryzykować
Kusząca może być myśl o "zaoszczędzeniu" tych kilkuset złotych i zrezygnowaniu z formy najmu okazjonalnego na rzecz zwykłej umowy. Jednak z mojego doświadczenia wynika, że to ryzykowna strategia, która może okazać się bardzo kosztowna. Brak aktu notarialnego i oświadczenia o poddaniu się egzekucji oznacza, że w przypadku problemów z najemcą, będziesz musiał przejść przez pełną ścieżkę sądową, aby go eksmitować. Taki proces może trwać miesiącami, a nawet latami, generując wysokie koszty prawników, utracone czynsze i ogromny stres. Warto więc potraktować opłatę notarialną jako niewielką składkę ubezpieczeniową, która chroni Cię przed znacznie większymi potencjalnymi stratami.
